Giới thiệu Đai ốc và vòng cắt

Thủy Lực AZ cung cấp các dòng đầu nối ống cứng, đai ốc, vòng cắt và phụ kiện sử dụng trong hệ thống thủy lực công nghiệp.

Đai ốc và vòng cắt là bộ phụ kiện dùng để cố định ống cứng với thân fitting mà không cần hàn trực tiếp. Khi đai ốc được siết đúng, vòng cắt tác động lên bề mặt ngoài của tube, tạo liên kết cơ học và hỗ trợ làm kín mối nối.

Sản phẩm còn được gọi với một số tên như:

• Đai ốc thủy lực.
• Vòng cắt thủy lực.
• Hạt bắp thủy lực.
• Cutting ring.
• Tube fitting nut.
• Compression fitting nut.
• DIN cutting ring.

Đai ốc và vòng cắt thường được sử dụng trong các hệ tube fitting, đặc biệt với đường ống thép hoặc inox của:

• Bộ nguồn thủy lực.
• Máy ép.
• Máy công cụ.
• Manifold.
• Máy công trình.
• Dây chuyền công nghiệp.

Trên thị trường, vòng cắt còn thường được gọi là “hạt bắp”. Tuy nhiên tên gọi này có thể được dùng cho nhiều kiểu ferrule khác nhau, vì vậy không nên lựa chọn chỉ dựa vào tên.

Cấu tạo Đai ốc và vòng cắt

Một mối nối ống cứng thường gồm:

Ống cứng → Đai ốc → Vòng cắt → Thân fitting.

Mỗi thành phần có nhiệm vụ riêng và phải tương thích với nhau.

Đai ốc

Đai ốc là chi tiết có ren trong, được vặn vào thân fitting để tạo lực ép lên vòng cắt.

Chức năng chính:

• Tạo lực siết.
• Giữ vòng cắt đúng vị trí.
• Cố định tube với thân fitting.
• Cho phép tháo lắp khi bảo trì.
• Duy trì liên kết cơ học của mối nối.

Đai ốc phải phù hợp với:

• Ren thân fitting.
• Size tube.
• Series đầu nối.
• Loại vòng cắt.

Không nên dùng đai ốc khác hệ chỉ vì phần ren có vẻ lắp được.

Vòng cắt

Vòng cắt nằm giữa đai ốc và thân fitting.

Khi được siết đúng, vòng cắt có thể:

• Dịch chuyển theo bề mặt côn.
• Bám vào thành ngoài của tube.
• Tạo lực giữ dọc trục.
• Hạn chế tube bị tuột.
• Hỗ trợ tạo độ kín cho mối nối.

Hình dạng vòng cắt phụ thuộc vào từng hệ fitting.

Không nên mài, sửa hoặc thay đổi hình dạng vòng cắt để cố lắp vào một loại thân khác.

Nguyên lý hoạt động của Đai ốc và vòng cắt

Quy trình kết nối cơ bản:

Ống → Đai ốc → Vòng cắt → Thân đầu nối.

Khi siết đai ốc:

1. Đai ốc dịch chuyển về phía thân fitting.
2. Vòng cắt được ép vào phần côn của thân.
3. Vòng cắt tác động lên bề mặt ngoài của tube.
4. Tube được giữ chắc theo phương dọc trục.
5. Mối nối được hình thành.

Trong các hệ cutting ring phù hợp, vòng cắt có thể tạo dấu bám hoặc cắt nhẹ vào bề mặt tube.

Điều này giúp tăng khả năng chống tuột của ống khi hệ thống làm việc có áp suất.

Không nên siết theo cảm giác nếu chưa xác định đúng quy trình của hệ fitting.

Thông số kỹ thuật Đai ốc và vòng cắt

Thông số	Giá trị tham khảo
Tên sản phẩm	Đai ốc và vòng cắt
Tên tiếng Anh	Nut and Cutting Ring
Chức năng	Cố định tube với fitting
Loại ống	Ống cứng thủy lực
Kích thước	Theo từng size
Size tube	Theo đường kính ngoài
Chuẩn phổ biến	Theo hệ DIN/Metric
Series	Theo từng hệ fitting
Vật liệu	Thép, inox hoặc theo model
Kiểu vòng	Cutting ring, ferrule theo hệ
Áp suất làm việc	Theo bộ fitting hoàn chỉnh
Môi chất	Dầu thủy lực phù hợp
Ứng dụng	Đầu nối ống cứng

Các thông số trên mang tính tham khảo.

Khả năng chịu áp không nên xác định riêng từ đai ốc hoặc vòng cắt mà phải dựa trên toàn bộ tổ hợp gồm tube, fitting, vòng cắt và đai ốc.

Đai ốc và vòng cắt dùng cho loại ống nào?

Sản phẩm chủ yếu được sử dụng với tube hoặc ống cứng tương thích.

Các loại thường gặp gồm:

• Ống thép thủy lực.
• Ống inox.
• Tube thép chính xác.
• Tube công nghiệp theo hệ fitting phù hợp.

Khi lựa chọn cần đặc biệt quan tâm tới đường kính ngoài của tube.

Ví dụ tube có thể được gọi theo:

• 6 mm.
• 8 mm.
• 10 mm.
• 12 mm.
• 15 mm.
• 16 mm.
• 18 mm.
• 22 mm.

Các kích thước trên chỉ mang tính minh họa.

Cần đối chiếu đúng series và fitting thực tế.

Vì sao chọn theo đường kính ngoài của ống?

Vòng cắt tác động trực tiếp lên bề mặt ngoài của tube.

Do đó kích thước quan trọng thường là OD của ống.

Nếu chọn sai:

• Vòng quá nhỏ không lắp được.
• Vòng quá lớn không bám đúng.
• Đai ốc không phù hợp.
• Mối nối dễ rò.
• Tube có nguy cơ bị tuột.
• Không đạt kích thước thiết kế.

Không nên lựa chọn dựa trên đường kính trong của ống nếu hệ fitting quy định theo OD.

Đai ốc và vòng cắt DIN

Một trong những hệ thường gặp với tube thủy lực là dạng fitting côn 24° theo cấu hình tương ứng.

Bộ kết nối có thể gồm:

• Thân fitting.
• Đai ốc.
• Vòng cắt.
• Tube.

Khi lựa chọn cần kiểm tra:

• Đường kính ngoài tube.
• Series.
• Ren đai ốc.
• Loại vòng cắt.
• Vật liệu tube.
• Áp suất hệ thống.

Không nên chỉ nói “đai ốc DIN” mà không xác định size và series.

Series L và Series S

Một số hệ tube fitting có các series khác nhau, thường gặp là L và S tùy tiêu chuẩn và nhà sản xuất.

Hai series có thể khác nhau về:

• Ren.
• Kích thước thân.
• Vòng cắt.
• Đai ốc.
• Độ dày tube phù hợp.
• Khả năng làm việc.

Vì vậy cùng một tube có đường kính ngoài tương tự chưa chắc đai ốc và vòng cắt của hai series có thể dùng thay cho nhau.

Khi thay phụ kiện nên đối chiếu đúng hệ đang sử dụng.

Đai ốc thủy lực có những loại nào?

Đai ốc thép

Thép là vật liệu phổ biến trong nhiều hệ đầu nối ống cứng.

Ưu điểm:

• Kết cấu chắc.
• Nhiều size.
• Phù hợp nhiều ứng dụng.
• Dễ kết hợp với fitting thép.

Khả năng chống ăn mòn phụ thuộc vật liệu và lớp xử lý bề mặt.

Đai ốc inox

Đai ốc inox được sử dụng khi hệ thống cần khả năng chống ăn mòn hoặc yêu cầu vật liệu phù hợp với môi trường.

Khi sử dụng cần đồng bộ với:

• Thân fitting.
• Vòng cắt.
• Tube.
• Môi chất.

Không nên mặc định mọi loại inox đều cùng mác hoặc cùng khả năng chịu áp.

Các loại vòng cắt phổ biến

Vòng cắt một mảnh

Đây là dạng cutting ring có kết cấu một chi tiết.

Khi được siết theo đúng quy trình, vòng tác động lên bề mặt tube để tạo lực giữ.

Vòng cắt nhiều chi tiết

Một số hệ fitting sử dụng nhiều ferrule hoặc vòng siết riêng biệt.

Cơ chế hoạt động có thể khác với cutting ring một mảnh.

Không nên lấy một chi tiết từ hệ này lắp vào hệ khác.

Vòng cắt thép

Thường sử dụng cùng fitting và tube phù hợp trong hệ thống thủy lực công nghiệp.

Vòng cắt inox

Dùng trong các hệ yêu cầu vật liệu inox hoặc môi trường phù hợp.

Cần kiểm tra tính tương thích với tube và thân fitting.

Hạt bắp và vòng cắt có giống nhau không?

Trong cách gọi thương mại tại Việt Nam, “hạt bắp” thường được dùng để chỉ vòng siết nằm bên trong đai ốc.

Tuy nhiên về kỹ thuật có thể gặp:

• Cutting ring.
• Ferrule.
• Olive.
• Compression ring.
• Các thiết kế riêng của từng hãng.

Vì vậy khi đặt hàng nên cung cấp hình ảnh chi tiết cũ thay vì chỉ nói “hạt bắp”.

Ưu điểm của Đai ốc và vòng cắt

Sản phẩm có nhiều ưu điểm:

• Không cần hàn tube.
• Kết nối chắc khi lắp đúng.
• Có thể tháo bảo trì.
• Phù hợp hệ ống cứng.
• Có nhiều size.
• Có nhiều series.
• Kết cấu gọn.
• Dễ thay thế.
• Phù hợp bộ nguồn.
• Phù hợp manifold.
• Có loại thép và inox.
• Dùng trong nhiều máy công nghiệp.

Nhược điểm của Đai ốc và vòng cắt

Một số hạn chế cần lưu ý:

• Phải chọn đúng OD tube.
• Cần đúng series.
• Không nên trộn phụ kiện khác hệ.
• Siết sai có thể gây rò.
• Siết quá mức có thể làm hỏng tube.
• Vòng cắt có chiều lắp xác định.
• Đầu tube cần được chuẩn bị đúng.
• Không phù hợp với mọi loại ống.
• Không nên chọn chỉ bằng kích thước ren.
• Khả năng chịu áp phụ thuộc toàn bộ mối nối.

So sánh Vòng cắt và Vỏ bóp thủy lực

Tiêu chí	Vòng cắt	Vỏ bóp
Loại ống	Ống cứng	Ống mềm
Cơ cấu giữ	Đai ốc + vòng cắt	Máy bấm ferrule
Gia công	Siết cơ khí	Bấm bằng máy
Tháo lắp	Có thể	Không tháo ferrule khỏi hose
Size chọn	Theo OD tube	Theo hose
Ứng dụng	Tube fitting	Hose assembly

Hai loại phụ kiện có nguyên lý hoàn toàn khác nhau.

Không nên dùng vòng cắt cho ống mềm thủy lực thông thường.

So sánh Đai ốc và vòng cắt với đầu nối ren trực tiếp

Tiêu chí	Đai ốc + vòng cắt	Ren trực tiếp
Nối tube	Trực tiếp	Thường cần đầu ren
Hàn ống	Không	Không
Vòng cắt	Có	Không
Chọn size	Theo OD tube	Theo size ren
Tháo lắp	Có	Có
Ứng dụng	Hệ tube	Cổng thiết bị

Đai ốc và vòng cắt phù hợp khi cần nối trực tiếp tube với fitting.

Đai ốc và vòng cắt có chịu áp cao không?

Khả năng chịu áp phụ thuộc toàn bộ hệ đầu nối.

Các yếu tố ảnh hưởng gồm:

• Series fitting.
• Size tube.
• Độ dày thành tube.
• Vật liệu tube.
• Vật liệu fitting.
• Loại vòng cắt.
• Chất lượng lắp đặt.

Không nên quảng cáo một mức áp suất chung cho mọi đai ốc và vòng cắt.

Cần tra theo đúng sản phẩm hoặc hệ fitting cụ thể.

Ứng dụng của Đai ốc và vòng cắt

Sản phẩm được sử dụng trong:

• Bộ nguồn thủy lực.
• Máy ép.
• Máy CNC.
• Máy công cụ.
• Máy ép nhựa.
• Máy công trình.
• Máy nông nghiệp.
• Thiết bị nâng hạ.
• Hệ thống bôi trơn.
• Manifold.
• Van thủy lực.
• Hệ thống ống cứng.
• Dây chuyền tự động hóa.
• Thiết bị sản xuất.
• Máy công nghiệp.

Một ứng dụng phổ biến là kết nối tube thép từ manifold tới van, xi lanh hoặc các thiết bị trên máy.

Cách chọn size Đai ốc và vòng cắt

Khi lựa chọn cần xác định:

• Đường kính ngoài tube.
• Series fitting.
• Ren đai ốc.
• Loại vòng cắt.
• Vật liệu.
• Độ dày tube nếu hệ yêu cầu.
• Áp suất làm việc.

Ví dụ chỉ nói:

“Đai ốc vòng cắt 12 mm”

có thể vẫn chưa đủ.

Cần xác định thêm series và loại fitting tương thích.

Chuẩn bị ống trước khi lắp

Tube cần được chuẩn bị đúng để vòng cắt hoạt động hiệu quả.

Nên:

• Cắt tube vuông.
• Loại bỏ ba via.
• Làm sạch bên trong.
• Làm sạch bề mặt ngoài.
• Không để đầu tube bị móp.
• Không để xước sâu vị trí vòng cắt.

Không nên cắt ống bằng phương pháp làm đầu tube biến dạng.

Cách lắp Đai ốc và vòng cắt

Quy trình chi tiết phụ thuộc từng hệ fitting, nhưng về nguyên tắc gồm:

1. Cắt tube đúng chiều dài.
2. Loại bỏ ba via.
3. Làm sạch tube.
4. Lắp đai ốc lên ống.
5. Lắp vòng cắt đúng chiều.
6. Đưa tube vào thân fitting.
7. Đẩy tube tới đúng vị trí.
8. Siết đai ốc theo quy trình.
9. Kiểm tra vòng cắt.
10. Lắp hoàn thiện và kiểm tra rò.

Không nên lắp vòng cắt ngược chiều.

Hình dạng hai phía của vòng thường có nhiệm vụ khác nhau.

Lưu ý khi siết Đai ốc

Không nên siết theo cảm giác đến mức “càng chặt càng tốt”.

Siết thiếu có thể gây:

• Vòng cắt chưa bám đúng.
• Tube bị trượt.
• Rò dầu.

Siết quá mức có thể gây:

• Biến dạng tube.
• Hỏng ren.
• Biến dạng vòng cắt.
• Hỏng thân fitting.
• Khó tháo bảo trì.

Nên thực hiện theo hướng dẫn của đúng hệ fitting.

Cách kiểm tra vòng cắt sau khi lắp

Tùy quy trình của hệ đầu nối, có thể cần tháo kiểm tra sau bước siết ban đầu.

Cần quan sát:

• Vòng nằm đúng vị trí.
• Có dấu bám theo thiết kế.
• Vòng không bị nứt.
• Tube không bị méo.
• Đai ốc không bị hỏng ren.
• Không có dấu hiệu lắp ngược.

Nếu vòng cắt không bám đúng, không nên đưa hệ thống vào vận hành áp suất cao.

Có tái sử dụng Vòng cắt được không?

Không nên mặc định có thể tái sử dụng.

Với vòng đã cắt hoặc bám vào tube, không nên tháo sang một đoạn tube mới rồi sử dụng lại.

Nếu bảo trì mà vẫn giữ nguyên tube cùng vòng cắt, khả năng lắp lại phụ thuộc hướng dẫn của đúng hệ fitting và tình trạng chi tiết.

Nên thay vòng mới khi:

• Bị biến dạng.
• Bị nứt.
• Bị mòn.
• Bị ăn mòn.
• Không còn bám đúng.
• Chuyển sang tube khác.

Có tái sử dụng Đai ốc được không?

Đai ốc có thể được đánh giá riêng theo tình trạng thực tế.

Không nên tiếp tục sử dụng nếu:

• Ren bị mòn.
• Ren bị méo.
• Phần lục giác bị hỏng nặng.
• Đai ốc bị nứt.
• Bị ăn mòn nghiêm trọng.
• Không còn siết đúng với thân fitting.

Nếu làm bộ kết nối mới, sử dụng bộ đai ốc và vòng cắt đồng bộ thường giúp kiểm soát tốt hơn.

Không nên trộn Đai ốc và vòng cắt khác hãng?

Không nên mặc định phụ kiện của các hãng khác nhau có thể dùng lẫn.

Ngay cả khi cùng:

• Size tube.
• Kích thước ren.
• Hình dạng gần giống.

vẫn có thể khác:

• Góc côn.
• Kích thước vòng.
• Hình dạng lưỡi cắt.
• Chiều dài.
• Series.
• Dung sai.

Tốt nhất nên dùng các thành phần thuộc cùng hệ tương thích hoặc có xác nhận kỹ thuật thay thế.

Khi nào cần thay Đai ốc và vòng cắt?

Nên thay khi:

• Mối nối rò dầu.
• Ren đai ốc hỏng.
• Vòng cắt bị méo.
• Vòng cắt bị nứt.
• Tube bị trượt.
• Phụ kiện bị ăn mòn.
• Đã chuyển sang tube khác.
• Thay series fitting.
• Mối nối bị tháo và chi tiết không còn đảm bảo.
• Bộ fitting bị biến dạng.

Nếu mối nối rò, không nên chỉ tiếp tục tăng lực siết.

Cần kiểm tra toàn bộ bộ kết nối.

Lưu ý khi lựa chọn Đai ốc và vòng cắt

Trước khi lựa chọn cần xác định:

• Đường kính ngoài tube.
• Loại tube.
• Vật liệu tube.
• Series fitting.
• Kích thước ren.
• Loại vòng cắt.
• Vật liệu đai ốc.
• Vật liệu vòng cắt.
• Áp suất làm việc.
• Môi chất.
• Thân fitting đang sử dụng.

Không nên mua chỉ bằng hình ảnh.

Hai bộ đai ốc và vòng cắt trông gần giống nhau vẫn có thể không tương thích.

Tư vấn lựa chọn Đai ốc và vòng cắt

Khi thay Đai ốc và vòng cắt, nên cung cấp:

• Hình ảnh đai ốc cũ.
• Hình ảnh vòng cắt.
• Hình ảnh thân fitting.
• Đường kính ngoài tube.
• Kích thước ren.
• Series nếu biết.
• Vật liệu tube.
• Áp suất làm việc.
• Loại máy.
• Số lượng cần sử dụng.

Nếu chưa xác định được series, nên chụp riêng đai ốc, vòng cắt và thân fitting sau khi tháo để đối chiếu.

Chỉ biết đường kính tube thường chưa đủ để lựa chọn chính xác bộ phụ kiện.

Tham khảo thêm các sản phẩm tại danh mục Đầu nối ống cứng thủy lực.

Câu hỏi thường gặp